Dzięki kongresowi online IPNFA tym razem swoją wiedzą na temat analizy i terapii chodu podzielił się z nami instruktor Senior Marcel Grzebellus. Zobacz, co wspólnego mamy z dinozaurami oraz jak wykorzystać PNF między innymi w pracy z pacjentem po urazie mózgowo-czaszkowym. Film z polskimi napisami.

Jeśli napisy są niewidoczne kliknij w „cc”

Rozdziały

  • Wprowadzenie 00:00
  • Cechy chodu człowieka 03:22
  • Kilka liczb na temat „prawidłowego” chodu 06:05
  • Trzy podstawowe zadania realizowane w cyklu chodu 06:27
  • Warunki konieczne dla prawidłowego chodu 08:27
  • Cele terapii chodu w PNF 11:44
  • I Analiza i terapia chodu pacjenta z hemiplegią 12:16
  • II Analiza i terapia chodu pacjenta po uszkodzeniu wielourazowym 20:23
  • III Analiza i terapia chodu pacjenta po uszkodzeniu wielourazowym 31:41
  • Najważniejsze wnioski do zapamiętania 40:32
  • Zakończenie 40:57

Wprowadzenie 

Jedną z najbardziej niesamowitych aktywności, którą potrafimy wykonywać jako ludzie, jest chodzenie. Nazywam się Marcel Grzebellus. Jestem instruktorem Senior IPNFA z Niemiec, a tematem mojego dzisiejszego wykładu będzie chód.

Chód to dla ludzi naturalny sposób przemieszczania się, więc jest to coś, co dzieje się prawie automatycznie. Ja muszę zainicjować wzorzec chodu. Mam intencję, aby przejść z jednego miejsca do drugiego. Ale gdy tylko rozpocznę ruch moje stopy idą same.

Chód jest częścią naszego programu genetycznego. A więc oprogramowanie do uruchamiania wzorca chodu jest już zainstalowane na dysku twardym, czyli w naszym ośrodkowym układzie nerwowym. W wieku od 12 do 14 miesięcy każde zdrowe dziecko zacznie chodzić. I oczywiście nie będzie to dopracowany ruch, ale wraz z wieloma powtórzeniami i oczywiście wieloma, wieloma upadkami stanie się płynnym wzorcem przemieszczania się.

Być w stanie chodzić oznacza być niezależnym. A więc dzięki zdolności chodzenia zyskujemy na poziomie partycypacji.

Ponieważ chód jest aktywnością motoryczną na tak wysokim poziomie, to oczywiście jest bardzo podatny na niewielkie zmiany w ciele. A więc upośledzenia na poziomie struktury ciała lub poziomie funkcji ciała bardzo łatwo uwidocznią się we wzorcu chodu. Dlatego właśnie w terapii bardzo przydatna jest znajomość działań mających na celu poprawę chodu pod względem bezpieczeństwa, ale również ekonomii i prędkości.

W PNF terapia chodu jest częścią naszych kursów, a więc mamy wiele możliwości poprawy chodu.

W mojej prezentacji wyjaśnię podstawowe cechy chodu, a następnie pokażę podstawową terapię funkcji chodu zgodnie z PNF. Pokażę również kilku pacjentów, aby zaprezentować, w jaki sposób stosujemy narzędzia PNF w rzeczywistości. Tak więc zapraszam i miłego oglądania.

Cechy chodu człowieka

Jakie są cechy charakterystyczne chodu człowieka? Chód człowieka charakteryzuje dwunożny sposób poruszania się. Cechę tę dzielimy z kilkoma zwierzętami takimi jak kangury i większe ptaki, które większość czasu spędzają na ziemi, takimi jak kury. I oczywiście dinozaury.

Nogi poruszają się w sposób naprzemienny, co powoduje zmiany punktów podporu i przełączanie się pomiędzy jednonożnym a obunożnym kontaktem z podłożem. W przeciwieństwie do biegania, w chodzie mamy stały kontakt z podłożem. Tak więc kangur tu zdecydowanie nie pasuje. 

Przyglądając się bliżej tej cesze zauważamy, że zmieniającą się płaszczyznę podporu charakteryzują krótkie okresy podporu obunóż i długie okresy podporu jednonóż.Stosunek pomiędzy tymi dwoma wynosi jeden do trzech.

Kolejną specyficzną cechą jest naprzemienny wymach kończyn górnych. Przynajmniej ta cecha odróżnia ludzi od kur. Wymach rąk następuje naprzemiennie do ruchu nóg. W połączeniu z wyprostowanym tułowiem wpływa to na ruch kończyn stawiając rotacyje wyzwania dla tułowia. 

Oprócz tych podstawowych cech styl chodu będzie różnił się w zależności od osoby. Jak każda aktywność, wykonanie uzależnione jest w dużej mierze od indywidualnej sytuacji, czyli tego jak wyglądają proporcje, jakie zasoby są dostępne, jakie są właściwości struktur ciała.

Następnie, jeśli chodzi o otoczenie bardzo dużą różnicę robi to, czy chodzimy po płaskiej powierzchni, nierównej lub nawet miękkim podłożu. Także to, czy twoje buty mają dobrą przyczepność lub, czy chodzimy po śliskiej powierzchni, takiej jak lód.

W ciągu życia w rzeczywistości zmieniamy swój styl chodzenia zatem jako dziecko chodzimy oczywiście w inny sposób niż jako dorosły lub osoba starsza.

Kilka liczb na temat „prawidłowego” chodu

W prawidłowym chodzie kadencja wynosi od 100 do 120 kroków na minutę.

Długość dwukroku, czyli kroku lewego i prawego razem wynosi około 1.4 metra, a średnia prędkość około 4.8 kilometra na godzinę.

Trzy podstawowe zadania realizowane w cyklu chodu

Co musi zostać zrealizowanie w trakcie cyklu chodu?

Perry wyróżniła trzy główne zadania, które muszą zostać wykonane. Są to — przejęcie ciężaru ciała, podpór jednonóż i przeniesienie kończyny.

Przejęcie ciężaru ciała następuje w podporze obunóż. W tym momencie zrealizowane musi być zadanie przeniesienia ciężaru ciała z nogi zakrocznej na nogę wykroczną. Następujące w trakcie tego zadania fazy to Initial Contact i Loading Response.

Podpór jednonóż składa się z dwóch faz — Mid Stance i Terminal Stance.Zadaniem jest przenieść środek ciężkości ciała do przodu nad jedną stopą, a w Terminal Stance nawet poza tę płaszczyznę podporu.

Zadania przeniesienia kończyny rozpoczyna się w okresie drugiego podporu obunóż, czyli Pre Swing i jest realizowane podczas fazy Initial Swing, Mid Swing i Terminal Swing.

Spośród tych trzech zadań, podpór jednonóż jest prawdopodobnie największym wyzwaniem dla pacjentów z zaburzeniami funkcji chodu.

Kiedy spojrzymy na prawidłowy cykl chodu możemy zauważyć, że czas podporu obunóż w porównaniu z podporem jednonóż jest dość krótki. Lub, innymi słowy, podpór jednonóż trwa długo i to jest naprawdę duże wyzwanie dla pacjenta, który ma problemy z przeniesieniem ciężaru.

Pacjent, który jest spowolniony lub ma problemy z równowagą prezentuje przedłużony podpór obunóż i skrócony czas podporu jednonóż. U pacjenta z zaburzeniem po jednej stronie, tak jak ten pacjent tutaj ze złamaniem kości udowej prezentuje zazwyczaj krótki podpór po stronie uszkodzenia.

Warunki konieczne dla prawidłowego chodu

Jakie są warunki konieczne dla prawidłowego chodu?

Aby chodzić, potrzebujemy napędu. Jest nim nasz układ mięśniowo-szkieletowy. Potrzebujemy ośrodkowego układu kontroli, który kieruje tym napędem. Potrzebujemy dostaw energii i psycho-emocjonalnego wsparcia.

Wykonanie przemieszczania się jest realizowane przez układ mięśniowo-szkieletowy. Układ ten musi zapewnić odpowiednią pasywną mobilność. Ale również mięśnie i powięzi muszą być gotowe do generowania koniecznej siły. W celu upłynnienia i dostosowania ruchu konieczne jest dostosowywanie napięcia mięśniowego. Niezbędne jest również zapewnienie koniecznej stabilności pod kątem funkcji i kontroli posturalnej. 

Bodźce, które napędzają mięśnie do działania pochodzą z układu kontroli neuronalnej. Dyskiem twardym są ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy. Oprogramowanie do przemieszczania się wykorzystuje różne części ośrodkowego układu nerwowego. W rdzeniu kręgowym, centralne generatory wzorca generują podstawowy napęd dla przemieszczania się. Obszary te obejmują pień mózgu, móżdżek, korę ruchową i obszary podwzgórzowe, w których dobrowolne i zautomatyzowane bodźce są produkowane i dostosowywane do specyficznych wymogów.

W celu generowania odpowiedniego rezultatu funkcjonalnego wymagana jest informacja sensoryczna. Bodźce z układu przedsionkowego, wzrokowego i somatosensorycznego są niezbędne, aby dostarczyć ośrodkowemu układowi nerwowemu orientacji jak wykonać, jak zareagować i jak planować ruchy.

Także bodźce słuchowe pomagają w postrzeganiu środowiska i mogą ułatwić przemieszczanie się, na przykład poprzez rytmiczne wskazówki takie jak muzyka. Niezaburzona interakcja różnych elementów jest warunkiem koniecznym dla optymalnego rezultatu ruchowego.

Jak wiem z życia codziennego, niewiele jest możliwe bez energii. Tutaj układ oddechowy i sercowo-naczyniowy dbają o to, aby ośrodkowy układ nerwowy i mięśnie były stale „zasilane”.

Jeśli chodzi o chód nie powinniśmy lekceważyć kontekstu afektywnego. Motywacja i pewność siebie to bardzo ważne kwestie dla wielu pacjentów. Oczywiście brak bólu będzie miał duży wpływ na wzorzec chodu.

W trakcie aktywności, jaką jest chód, te cztery układy będą stale aktywne.  Zmiany w jednym układzie będą natychmiast skutkować adaptacją w pozostałych.

Cele terapii chodu

Priorytetowym celem terapii chodu jest niezależność i bezpieczeństwo pacjenta. Tutaj osiągnięcie maksymalnej prawidłowej funkcji i zmniejszenie kompensacji do poziomu konieczności powinny służyć jako wytyczne.

Bardzo często terapeuta musi znaleźć złoty środek pomiędzy kwestią ekonomii chodu i uniknięcia lub zmniejszenie niefizjologicznych przeciążeń na struktury ciała.

I Analiza i terapia chodu pacjenta z hemiplegią

Teraz zaprezentuje podstawową terapię chodu metodą PNF na przykładzie pacjenta z hemiplegią.

Analiza chodu

W pierwszym kroku należy zidentyfikować upośledzone funkcje chodu w celu ustalenia celu terapii. Nasz pacjent tutaj jest w stanie samodzielnie chodzić na krótkie dystanse, także bez obuwia. Zazwyczaj używa laski, ale potrafi również chodzić bez niej. 

Aby nie przedłużać, skupię się teraz tylko na jednym, głównym problemie we wzorcu chodu pacjenta, czyli skróconym czasie w podporze jednonóż. Jak możemy zauważyć, Initial Contact rozpoczyna się od przodostopia, a kolano pozostaje zablokowane w przeproście w ciągu całego podporu jednonóż. Biodro nie przechodzi do wyprostu, a tułów jest pochylony do przodu podczas podporu na kończynie prawej. 

Zaburzenia na poziomie funkcji i struktur ciała

W kolejnym kroku musimy znaleźć leżące u podstaw upośledzenia odpowiedzialne za odstępstwa w chodzie na poziomie funkcji i struktur ciała. Konieczne jest zrozumienie jak te upośledzenia wpływają na siebie nawzajem. Ta checklista tutaj może pomóc ustruktyryzować wyniki oceny, aby znaleźć logiczną hipotezę na temat przyczyny zaburzenia chodu pacjenta.

Więc możemy tutaj powiązać funkcje ciała z różnymi układami, które są niezbędne, aby chodzić. Najpierw szybko odznaczamy wszystkie funkcje, które nie są upośledzone. W tym przypadku nie ma bólu oraz problemów z układem oddechowym i sercowo-naczyniowym.

Przyglądając się bliżej wzorcowi chodu możemy zauważyć, że kostka się prawie nie porusza, a kość piszczelowa nie przemieszcza się do przodu w trakcie podporu. Więc najpierw musimy sprawdzić, czy jest jakiś dostępny zakres ruchu w stawie skokowym. 

Ruch pasywny do pozycji neutralnej z lub bez mięśnia brzuchatego łydki jest możliwy. Ale jest dużo oporu na końcu zakresu ruchu. Szybkie wydłużenie mięśnia trójgłowego łydki wywołuje klonus w około 15 stopniach zgięcia podeszwowego w obu ustawieniach. To dowodzi obecności spastyczności.

Wracając do naszej checklisty, tutaj możemy stwierdzić, że pasywne zgięcie grzbietowe jest możliwe do pozycji neutralnej. Później mamy problem z napięciem, który obejmuje nie tylko zginacze podeszwowe. Aby nie pogubić się w szczegółach, szybko podsumuję kolejne upośledzenia. Osłabienie, szczególnie w kończynie dolnej prawej. Brak ruchów selektywnych. Deficyty proprioceptywne i dotykowe w części dystalnej prawej nogi. I uczucie niepewności w trakcie chodu. Te wszystkie różne upośledzenia będą wpływać na równowagę w trakcie chodu szczególnie podczas podporu jednonóż na nodze prawej.

Terapia

Rozpocznijmy więc teraz terapię chodu. W większości przypadków zajęcia z chodu rozpoczną się w wózku, przy lub na stole terapeutycznym albo na macie. Celem jest przygotować aktywność chodu skupiając się najpierw na upośledzonych funkcjach ciała. W progresji terapii te funkcje ciała będą włączone do oddziaływań terapeutycznych, które są blisko, a właściwie na poziomie aktywności.

Gdy pacjent jest w pozycji stojącej, powinniśmy postarać się najpierw zbudować optymalną osiowość głowy, tułowia i kończyn dolnych. To będzie stymulować system kontroli posturalnej i umożliwi różnym mięśniom pracę w sposób funkcjonalny. U pacjentów neurologicznych ma to zazwyczaj dobry wpływ na napięcie. Narzędzia metody PNF, które wykorzystujemy to aproksymacja i technika stabilizacji zwrotnej. 

Aby nie przeszkadzały nam reakcje równoważne, stwarzamy pacjentowi bezpieczne otoczenie. Może to być stanie przed stołem terapeutycznym lub pomiędzy poręczami równoległymi. Pozwalamy pacjentowi się trzymać, co sprawia, że może on się skupić na osiowości ciała i pojedynczych funkcjach, które będziemy zaraz stymulować. Obustronny chwyt po przedniej stronie miednicy może dostarczyć pacjentowi nieco stabilności. Ale można go również użyć do zastosowania oporu lub aproksymacji. Aproksymacja powinna być skierowana do środka stopy.

Jako ćwiczenia przygotowawcze sensowne jest rozciąganie mięśnia brzuchatego łydki. Jedną z możliwości jest przedłużone wydłużenie mięśni łydki.

Po tym jak popracowaliśmy nad osiowością i równowagą w pozycji stojącej kolejnym krokiem będzie zwiększenie obciążania po stronie zajętej. Przeniesienie ciężaru możemy torować z miednicy z niewielkim oporem. Środek ciężkości ciała zostaje przesunięty od strony niezajętej w kierunku środka i stopniowo na stronę bezpośrednio zajętą. Opór na miednicę w celu przeniesienia ciężaru powinien być niewielki i naprowadzający. W momencie, gdy ciężar ciała znajduje się po stronie zajętej możemy wykonać aproksymację z większą siłą. Kroki w bok z oporem wywieranym na lewą stronę miednicy zwiększą obciążanie prawej stopy i aktywność odwodzicieli po prawej stronie. To samo należy wykonać z odblokowanym kolanem. Bodziec dotykowy na kolano z niewielkim oporem da znać pacjentowi gdzie utrzymać kolano. A teraz pacjent kontroluje kolano samodzielnie.

Kolejną rzeczą będzie przenoszenie ciężaru ciała w niewielkim wykroku. Trenujemy tutaj zadanie przejęcia ciężaru ciała poprzez przesunięcie środka ciężkości z nogi zakrocznej na nogę wykroczną zajętą. Poprzez zrobienie kroku nogą przeciwną będziemy trenować podpór jednonóż. Tutaj znów należy zadbać o kontrolowane ustawienie kolana. Chodzenie z naprowadzającym oporem połączy krok lewy i prawy i torować będzie rytm chodu.

Tutaj możemy porównać sytuacje przed i po terapii. Kość piszczelowa przesuwa się do przodu, a krok lewą stopą jest dłuższy. 

II Analiza i terapia chodu pacjenta po uszkodzeniu wielourazowym

Pacjent, którego chcę teraz przedstawić to Denis. Ma 32 lata. Jego diagnoza to uszkodzenie wielourazowe obejmujące uraz mózgowo-czaszkowy i niepełne uszkodzenie rdzenia kręgowego na poziomie Th4/Th5, czyli grupa C w skali ASIA.  Miał wiele złamań kończyn górnych, a wypadek miał miejsce 8 lat temu. Używa balkonika na kółkach lub potrafi chodzić z pomocą lasek w zależności od dnia i w zależności od otoczenia. 

Analiza chodu 

Gdy przechodzi z siadu do stania ma problemy z osiągnięciem wyprostowanej pozycji stojącej. Możemy zauważyć tutaj jak walczy z grawitacją, aby osiągnąć osiowość i wyprostować biodra. Nie wykorzystuje strategi stawów skokowych. Potrafi chodzić w poręczach równoległych bez trzymania się. Ale nie odważy się spróbować chodzić w ten sposób poza poręczami równoległymi. 

Chciałby zyskać więcej poczucia bezpieczeństwa w chodzie, co oznacza chodzenie w otwartej przestrzeni na krótkie dystanse.

Jego tułów tutaj w teście wychylenia dobocznego w stronę prawą wygląda całkiem dobrze. W wychyleniu w stronę lewą możemy zauważyć różnicę, w tę stronę nie wychyla się już tak daleko. Narzeka na uczucie spięcia po prawej stronie tułowia, bardzo często w mięśniach brzucha i mięśniu czworobocznym lędźwi. Jak również nie czuje się silny po prawej stronie. Tutaj widzimy różnicę pomiędzy wychyleniem w stronę lewą i prawą.

Zaburzenia na poziomie funkcji i struktur ciała

Jakie są główne upośledzenia odpowiedzialne za ograniczenie funkcji chodu u tego pacjenta? Najpierw odznaczamy niezaburzone funkcje ciała. Funkcje układu sercowo-naczyniowego i oddechowego są w porządku. Z czuciem jest ok i nie ma bólu. 

Najbardziej oczywistym upośledzeniem jest równowaga w pozycji stojącej i w trakcie chodzenia. W ogóle nie wykorzystuje strategi stawu skokowego, co można wyjaśnić osłabieniem mięśni nóg. Osłabienie to również skutkuje zmianami w koordynacji. Występuje problem z napięciem po prawej stronie tułowia, jak również w kończynach dolnych, a także obserwujemy zwiększone napięcie mięśnia biodrowo-lędźwiowego i prawej strony tułowia. Tak więc zgięcie boczne jest upośledzone, a wyprost w biodrze zmniejszony. Niepewność w otwartej przestrzeni w kontekście strachu przed upadkiem jest dla pacjenta bardzo dużym problemem.

Terapia

Teraz pokaże kilka ćwiczeń przygotowujących skoncentrowanych na tułowiu, a szczególnie tutaj, wydłużenie i stymulacja prawej strony. Tego typu ćwiczenia w pozytywny sposób wpływają na napięcie i kontrolę spastyczności obu nogach. 

Wykorzystuję wzorzec zgięcie/odwiedzenie/rotacja zewnętrzna w technice dynamicznej zwrotności ciągłej połączone z rotacji górnego tułowia. 

Kombinacja depresji tylnej łopatki z elewacją przednią miednicy po prawej stronie z techniką kombinacja skurczów izotonicznych będzie stymulować kontrolę prawej strony tułowia.

Rotacja dolnego tułowia, tutaj rozpoczynamy ruch kolanami od strony lewej, a pacjent musi przyciągnąć kolana z powrotem na środek. Ponownie oddziałujemy na prawą stronę tułowia. To ćwiczenie jest również dobre dla mięśni brzucha.

Pełna rotacja dolnego tułowia tutaj w technice dynamicznej zwrotności ciągłej korzystnie wpływa na napięcie i stymuluje obie strony tułowia. Elewacja tylna miednicy z unoszeniem kolana stymuluje również górną część mięśnia pośladkowego wielkiego, która jest ważna w trakcie chodu.

Pozycja siedząca. Tutaj pracuję nad osiowością i wyprostowaną postawą stosując technikę kombinacji skurczów izotonicznych. Aproksymacja w wybranej pozycji plus stabilizacja zwrotna w celu stymulacji tułowia po stronie brzusznej i grzbietowej. Przenoszenie ciężaru na stronę prawą, unoszenie lewej strony miednicy z zamiarem wydłużenia tułowia. Możemy zauważyć, że pacjent ma pewne trudności z wykonaniem tego zadania. Widzimy, że po przeciwnej stronie udaje się wydłużyć stronę lewą tułowia o wiele lepiej, czy też skrócić prawą stronę tułowia o wiele lepiej.

W wyższej pozycji siedzącej mamy więcej pobudzenia w nogach. Wykorzystuję tutaj wzorzec wyprostu tułowia wraz z pracą ekscentryczną, statyczną i koncentryczną. Poprzez irriadiację możemy również sięgać w ten sposób do kończyn dolnych. Następnie to samo w przeciwną stronę.

W pozycji stojącej w poręczach równoległych. Najpierw osiowość. Wykorzystuję chwyt na miednicę, aby sprowadzić ją pomiędzy ramiona i stopy. W prawidłowej pozycji, kontynuuję technikę stabilizacji zwrotnej. Następnie proszę pacjenta, aby puścił barierki więc stoi samodzielnie i musi reagować na wywierany przeze mnie zmieniający się opór.

W międzyczasie bez kontaktu z pacjentem ćwiczenie w kontekście fazy mobilności na stabilność. aby wprowadzić nieco rotacji w tułowia, podczas gdy pacjent jednocześnie balansuje na stopach. Jedna stopa na stopniu stymulować będzie większe przeniesienie ciężaru na stopę zakroczną. Możemy pochylić się do przodu, aby rozciągnąć mięsień biodrowo-lędźwiowy i trójgłowy łydki nogi tylnej. Lub w tej samej pozycji możemy wykorzystać elewacje przednią lewej strony miednicy w celu stymulowania odwodzicieli prawej nogi podporowej. Robienie kroku na stopień to ćwiczenie funkcjonalne o takim samym charakterze.

Pozycja wykroku. Tutaj wykonujemy przeniesienie ciężaru na nogą wykroczną. Pokazuję pozycję, proszę, aby ją utrzymał i proszę, aby powrócił. Więc to byłaby kombinacja skurczów izotonicznych. W momencie gdy poczuje pozycję końcową, proszę go, aby powtórzył aktywność samodzielnie. Dostarczam trochę stymulacji dotykowej i oporu, aby poprawić osiągniętą pozycję z zamysłem wykorzystania replikacji. Pacjent powinien powtórzyć i odtworzyć pozycję samodzielnie. Robienie kroku, aby zwiększyć przeniesienie ciężaru na stronie lewej I możemy zauważyć, że krok w tył jest problematyczny jak u wielu pacjentów neurologicznych. Więc sensowniejsze wydaje się robienie kroku raz lewą, raz prawą w sekwencji zamiast robienia kroku w przód i w tył. 

Chodzenie pomiędzy barierkami, następnie poza nimi na dłuższe dystanse i z większą prędkością. Następnie tutaj chodzenie bez pomocy w bezpiecznym otoczeniu. Możemy zauważyć teraz jak będzie wracał, że jak tylko przyśpiesza to stabilność się poprawia więc prawdopodobnie włączyły się centralne generatory wzorca. 

Tutaj mamy bezpośrednie porównanie sytuacji przed i po terapii.

III Analiza i terapia chodu pacjenta po uszkodzeniu wielourazowym

Kolejny pacjenta, którego chciałbym przedstawić, to Alex. Ma 63 lata. Diagnoza pacjenta to uszkodzenie wielourazowe obejmujące uraz mózgowo-czaszkowy i wiele złamań. Jest 9 miesięcy po wypadku. Chciałby chodzić w sposób bardziej niezależny i bezpieczny, szczególnie poza domem. 

Analiza chodu 

Możemy zauważyć, że samodzielnie wstaje z pozycji siedzącej i może odłożyć swoją laskę. Potrafi chodzić bez żadnych pomocy. Wykorzystuje szeroką płaszczyznę podporu. I potrafi również obrócić się w pozycji stojącej. Wzorzec chodu pacjenta wydaje się nieco sztywny na poziomie tułowia i szyi. Robi krótkie kroki na długość od połowy do jednej całej stopy, a kadencja wynosi około 85 kroków na minutę. Możemy zauważyć, że chodzi na szerokiej płaszczyźnie podporu. A odległość pomiędzy piętami wynosi mniej więcej od 15 do 20 centymetrów.

Testy

W Functional Reach Test wynik to 22 centymetry. A stanie jednonóż jest możliwe wyłącznie przez krótką chwilę, maksymalnie sekundę na lewej i prawej.

Zaburzenia na poziomie funkcji i struktur ciała

Jakie są główne upośledzenia? Jak w przypadku poprzedniego pacjenta funkcja sercowo-naczyniowa, oddechowa i czuciowa nie jest zaburzona  Nie ma również bólu.

Równowaga w staniu jednonóż i w trakcie chodzenia jest zaburzona, ale bardziej w kontekście koordynacji. Wydaje się, że problem stanowią kontrola posturalna, zainicjowanie wzorca przemieszczania się i precyzja ruchu. Pacjent ma również trudności w trakcie szybkich ruchów. Siła mięśniowa w tułowiu jest dobra, a w nogach umiarkowana do dobrej. Występuje podwyższone napięcie, tułów jest sztywny, a w obu łydkach pojawia się przytrzymanie ruchu i odpuszczenie. w trakcie bardzo szybkiego wydłużania mięśni. Jako że nie czuje się bezpiecznie gdy chodzi, szczególnie w otwartej przestrzeni, to problemem jest również niepewność.

Terapia

Podczas ćwiczeń przygotowawczych, skoncentrujemy się na tułowiu i szyi i tutaj głównym celem będzie mobilność tułowia i zmniejszenie napięcia. Technika dynamicznej zwrotności jest bardzo użyteczna, aby uzyskać niezbędny zakres ruchu, szczególnie rotacji tułowia.

Więcej ćwiczeń mobilizacji tułowia możesz zobaczyć w wykładzie Fritza i Ulli na temat pacjentów z chorobą Parkinsona. 

Z jedną stopą na stopniu utrudniamy obciążanie prawej nogi. Dbam o to, żeby płaszczyzna podporu stała się nieco węższa, co oznacza ustawienie stop bliżej siebie. Wykorzystując technikę stabilizacji zwrotnej stawia większe wymogi dla równowagi. Powoli wycofuję ręce zapewniające pomoc. Aby jeszcze bardziej utrudnić, proszę pacjenta o obrócenie głowy w lewo i prawo, aby wprowadzić dodatkowe zakłócenia z układu przedsionkowego, co dalej utrudni zadanie pacjentowi.

Jako progresja terapii zamieniam stabilny stopień na mogącą poruszać się piłkę, co dalej utrudni pacjentowi zadanie. Rzucanie i łapanie piłki w tej pozycji stawiać będzie większe wymogi dla kontroli posturalnej pacjenta i zmusi pacjenta, aby popracował bardziej przystosowując się do zakłóceń.

Ćwiczenie kroków skrzyżnych, które w PNF nazywamy „przeplatanką”, nie tylko zawęża płaszczyznę podporu, ale jest również dobrym ćwiczeniem kroków obronnych, aby zapobiegać upadkom. Jest również bardzo dobrym ćwiczeniem na zwężenie szerokości kroku. Następnie ćwiczymy kroki skrzyżne w sekwencji raz lewa, raz prawa tylko do przodu pod kątem chodzenia w przód. Na początku torując przez miednicę, pacjent przytrzymuje się mnie rękami. Jako progresja proszę, aby mnie puścił i spróbował wykonać kroki skrzyżne samodzielnie. Cały czas prowadzę ruch chwytem na miednicy. Jak możemy zauważyć, jest to trudniejsze do wykonania dla pacjenta. 

Tutaj proszę pacjenta by szedł przeciw mojemu oporowi. Proszę go, aby robił duże kroki. W PNF nazywamy to chodzeniem przeciw oporowi. Podkreśla to długość kroku pacjenta.

Aby wprowadzić wymach rąk i rotację tułowia, zmieniam chwyt proszę, aby szedł oraz toruję chód z ramion. Z pacjentami takimi jak Alex, stymulacja słuchowa jest również bardzo ważna więc powinniśmy uzupełnić nasze torowanie lub chód o bodźce słuchowe, dające pacjentowi rytmiczne wskazówki. 

Niewielki ciężarek w rękach pacjenta, taki jak drewniana pałka lub hantel może wpomóc torowanie wymachu rąk. 

Efekty terapii

Tutaj widzimy chód z boku. Długość kroku zwiększyła się, a więc długość kroku nogi prawej z 1 stopy zwiększyła się do 1,5 stopy, a długość kroku nogi lewej zwiększyła się z 0,5 stopy do 1 stopy. Szerokość płaszczyzny podporu się zmieniła. Wcześnie było około 15-20 centymetrów, teraz mamy prawidłową płaszczyznę podporu. Tutaj widzimy test przed i po jeżeli chodzi o krok lewą i prawą nogą. Wynik testu funkcjonalnego sięgania poprawił się z 22 cm do 30 cm. A test stania jednonóż wypadł lepiej. Niezłe efekty.

Kontynuujemy terapię poza gabinetem, a więc chodzenie po różnych powierzchniach, pokonywanie przeszkód. To bardzo ważne dla pacjenta.

Najważniejsze wnioski do zapamiętania 

  • Podpór jednonóż to najbardziej wymagające zadanie w cyklu chodu 
  • Trening chodu musi być dostosowany do upośledzeń i potrzeb pacjenta, włączając w to działania z użyciem i bez użycia rąk terapeuty.
  • PNF oferuje wiele narzędzi mających na celu poprawę funkcji chodu.

Zakończenie 

A więc moja prezentacja dobiegła końca. Mam nadzieje, że Ci się podobała i że dałem Ci jakąś inspirację dla terapii Twoich pacjentów.

Jutro czeka nas wykład na temat zastosowania PNF-u u osób z chorobą Parkinsona przygotowany przez Ullę Bertinchamp i Fritza Westerholt ze Szwajcarii, która jest gdzieś tam, po drugiej stronie jeziora.

Podsumowując zawsze gdy prowadzisz terapię swojego pacjenta, pamiętaj — używaj głowy, kieruj się sercem, a tam, gdzie to uzasadnione wykorzystaj swoje ręce. Trzymaj się i do zobaczenia! 

Dziękuje wszystkim, którzy znaleźli się w tym wideo, a szczególnie Wolfgangowi, Denisowi i Alexowi. Twardzi faceci, od których mogłem się tak wiele nauczyć. Szczególne uznanie dla Luise, znanej treserce dinozaurów. 

Jeśli w przyszłym roku masz ochotę dołączyć do kongresu online możesz zapisać się tu https://ipnfaonline.com/

Wpisy, które mogą Cię zainteresować

PNF