Neuromobilizacja staje się coraz bardziej popularna i z roku na rok coraz więcej fizjoterapeutów decyduje się na naukę tej metody, jednak czy słusznie? 

Szacowany czas czytania: 8 minut

Neuromobilizacja to technika stworzona z myślą o leczeniu neuropatii poprzez stymulowanie nerwów, których funkcja uległa zaburzeniu. W wielu przypadkach neuropatii, na przykład w rwie kulszowej, ból spowodowany jest fizycznym zakłóceniem pracy układu nerwowego. Neuromobilizacja opiera się na założeniu, że korzystna w tej sytuacji będzie stymulacja układu nerwowego za pomocą specyficznego rodzaju rozciągania. Czy tak się rzeczywiście dzieje?

Czy neruomobilizacja to „rozciąganie” nerwów?

I tak, i nie. Jest to określenie nieco uproszczone. Mobilizacja nerwowa polega na poruszaniu nerwami znajdującymi się w osłonkach i/lub wywieraniu na nich mechanicznego naprężenia. Niektóre z ruchów wykorzystywanych w tej technice rzeczywiście wyglądają jak tradycyjne rozciąganie. Inne natomiast mogą ogólnego rozciągania w ogóle nie przypominać. Co więcej, mieć lepszy efekt rozciągający, co może być szczególnie korzystne dla pewnej grupy pacjentów. 

mobilizacja nerwów

Dlaczego neuromobilizacja miałaby w ogóle zadziałać?

W większości neuropatii przyczyna jest prosta i oczywista – uwięźnięcie nerwu. Jednak są też neuropatie spowodowane słabym „ślizganiem się” nerwów w osłonce. Czasami w wyniku procesów patologicznych lub predyspozycji fizycznych nerw przywiera do ścianki swojej osłonki. W konsekwencji zaburzony zostaje przepływ jonów powodując ból, drętwienie i uczucie mrowienia. 

neuromobilizacja uwięźnięcie nerwu

Neuromobilizacja ma za zadanie „odkleić” nerw od osłonki lub uwolnić go z miejsca, w którym nastąpiło uwięźnięcie. Jest to metoda nieco inna niż tradycyjne rozciąganie. Obejmuje specyficzne ruchy rozciągające oparte o szczegółową wiedzę na temat anatomii, aby w konsekwencji wywrzeć maksymalne możliwe naprężenie danego nerwu.

Co ciekawe, istnieją głosy sugerujące, że to podrażnienie najmniejszych nerwów obwodowych, powodujące prawie niezauważalne objawy, może być przyczyną rozwijania się punktów spustowych (Quintner, Bove, and Cohen 2015). Więcej o punktach spustowych przeczytasz we wpisie Punkty spustowe – kompendium wiedzy.

Mobilizacja nerwów a badania naukowe – czy skuteczność została udowodniona?

Chociaż w wielu badaniach podjęto analizę podstaw teoretycznych dotyczących neuromobilizacji, to tak naprawdę bardzo słabo jak do tej pory przebadano rzeczywiste efekt zastosowania jej w praktyce jako terapii.

Jednym z powodów może być fakt, że jest to technika, której skuteczność jest po prostu trudno zbadać. W przeglądzie naukowym z 2017 roku przeanalizowano 40 badań. Poziom dowodów oceniono jako „wysoce nieokreślony”, a jakość metodologiczną jako bardzo różną (Basson et al. 2017). Ponadto w większości badań neuromobilizacja poległa w terapii takiego zaburzenia, jak zespół cieśni nadgarstka – dolegliwości, na którą teoretycznie powinna zadziałać.

Jednak w 2022 pojawiło się wiele obiecujących badań.

Autorzy badania na temat korzyści fizjoterapii połączonej z neuromobilizacją w porównaniu do samej fizjoterapii w leczeniu łagodnego i umiarkowanego zespołu cieśni nadgarstka wykazali, że grupa objęta neuromobilizacją osiągnęła statystycznie lepsze wyniki w kontekście zakresu zgięcia i wyprostu, odczuwania bólu i pozostałych zastosowanych pomiarów (Ijaz, Karimi, Ahmad, et al. 2022). W kolejnej publikacji dodanie neuromobilizacji nerwu pośrodkowego do interwencji fizjoterapeutycznych u pacjentów z zespołem cieśni nadgarstka znacząco poprawiło ich status funkcjonalny i zmniejszyło objawy (Ijaz, Karimi, Gillani, et al. 2022). 

Autorzy następnego badania (de Dios Pérez-Bruzón et al. 2022) postanowili ocenić korzyści uwzględnienia neuromobilizacji w leczeniu multimodalnym pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, zmagających się z bólem kończyny górnej. Okazało się, że w porównaniu do pacjentów bez neuromobilizacji, u grupy pacjentów poddanej terapii multimodalnej i dodatkowo mobilizacji nerwowej wykazano większą poprawę w zakresie uciskowego progu bólu, zmniejszenie intensywności bólu w spoczynku i zmniejszenie tkliwości na lekki dotyk.

neuromobilizacja neuropatia leczenie

We wspomnianym na początku przeglądzie z 2017 roku zwrócono także uwagę na korzyści neuromobilizacji w przypadku bólu kręgosłupa i szyi. Nie jest to co prawda jasny dowód na jej skuteczność, ponieważ dolegliwości te są często wieloprzyczynowe i złożone, jednak może być bodźcem do dalszych badań (Basson et al. 2017). Kilka innych również badań zwróciło uwagę na pozytywne efekty, jakie niesie za sobą dodanie neurmobilizacji do programu terapii (Yilmaz et al. 2022; Akhtar et al. 2020b, [a] 2020).

W świetle badań wspomnianych powyżej mobilizacja nerwowa wydaję się naprawdę interesującą ideą. Potrzeba jednak więcej lepszych badań o wysokiej jakości metodologicznej i niskim ryzyku błędu systematycznego, aby w jednoznaczny sposób wykazać jej kliniczną użyteczność. 

Podsumowanie

Czy neuromobilizacja to rzeczywiście technika, która specyficznie wpływa na ruch nerwu? Czy jest może po prostu „ćwiczeniem” lub też stymulacją dla układu nerwowego, co generalnie jest korzystne dla każdej tkanki w ludzkim ciele? Co więcej, czy żeby osiągnąć taki efekt, potrzebujemy neuromobilizacji i czy taka interwencja jest klinicznie istotna?

Brak dostatecznej ilości badań uniemożliwia sformułowanie definitywnych wniosków, jednak ich coraz większa ilość wykazująca pozytywne efekty wydaje się obiecującym krokiem w stronę skutecznego leczenia bólu, którego źródło jest bezpośrednio powiązane ze strukturą tkanki nerwowej.

Literatura

Akhtar, Muhammad, Hossein Karimi, Syed Amir Gilani, Ashfaq Ahmad, and Asim Raza. 2020a. “The Effectiveness of Routine Physiotherapy with and without Neuromobilization on Pain and Functional Disability in Patients with Shoulder Impingement Syndrome; a Randomized Control Clinical Trial.” BMC Musculoskeletal Disorders 21 (1): 770.

Akhtar, Muhammad, Hossein Karimi, Syed Amir Gilani, Ashfaq Ahmad, and Asim Raza. 2020b. “The Effectiveness of Routine Physiotherapy with and without Neuromobilization in Patients with Shoulder Impingement Syndrome.” Journal of the Pakistan Medical Association 70 (12(B)): 2322–27.

Basson, Annalie, Benita Olivier, Richard Ellis, Michel Coppieters, Aimee Stewart, and Witness Mudzi. 2017. “The Effectiveness of Neural Mobilization for Neuromusculoskeletal Conditions: A Systematic Review and Meta-Analysis.” The Journal of Orthopaedic and Sports Physical Therapy 47 (9): 593–615.

Dios Pérez-Bruzón, Juan de, César Fernández-de-Las-Peñas, Joshua A. Cleland, Gustavo Plaza-Manzano, and Ricardo Ortega-Santiago. 2022. “Effects of Neurodynamic Interventions on Pain Sensitivity and Function in Patients with Multiple Sclerosis: A Randomized Clinical Trial.” Physiotherapy 115 (June): 36–45.

Ijaz, Muhammad Junaid, Hossein Karimi, Ashfaq Ahmad, Syed Amer Gillani, Naveed Anwar, and Muhammad Asad Chaudhary. 2022. “Comparative Efficacy of Routine Physical Therapy with and without Neuromobilization in the Treatment of Patients with Mild to Moderate Carpal Tunnel Syndrome.” BioMed Research International 2022 (June): 2155765.

Ijaz, Muhammad Junaid, Hossein Karimi, Syed Amir Gillani, Ashfaq Ahmad, and Muhammad Asad Chaudhary. 2022. “Effect of Median Nerve Neuromobilization on Functional Status in Patients with Carpal Tunnel Syndrome: A Double Blinded Randomized Control Trial.” Journal of the Pakistan Medical Association 72 (4): 605–9.

Quintner, J. L., G. M. Bove, and M. L. Cohen. 2015. “A Critical Evaluation of the Trigger Point Phenomenon.” Rheumatology. https://doi.org/10.1093/rheumatology/keu471.

Yilmaz, Kamil, Kezban Yigiter Bayramlar, Cigdem Ayhan, and Osman Tufekci. 2022. “Investigating the Effects of Neuromobilization in Lateral Epicondylitis.” Journal of Hand Therapy: Official Journal of the American Society of Hand Therapists 35 (1): 97–106.

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie będzie opublikowany.

*

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.